هورمون ریشه زایی چیست؟

هورمون ریشه زایی چیست؟
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

هورمون ریشه زایی چیست؟  هورمون ریشه زایی یا Rooting hormones در گیاهان مواد طبیعی وجود دارند که با نام تنظیم کننده‌های رشد و یا هورمون‌های گیاهی یاد می‌شوند. این مواد وظایف مختلفی را در یک گیاه بر عهده دارند و بر اساس ساختار شیمیایی خود در گروه‌های مختلفی همانند اکسین ها، سیتوکنین ها، جیبرلین ها، اسید آبسیزیک و اتیلن قرار می‌گیرند.

در میان این مواد، گروهی در ریشه‌زایی قلمه‌های گیاهان نقش مثبت دارند. بعد از این محققان دریافتند کدام یک از این مواد نقش مثبت دارند به شکل مصنوعی و در آزمایشگاه ها همانند این مواد را ساختند تا زمانی که در تکثیر گیاهان از طریق قلمه و بخصوص هنگامی‌که قلمه گیاهی به شکل مشکل و دشوار ریشه زایی دارد، از این مواد استفاده کنند تا به ریشه زایی این نوع از قلمه‌ها کمک شود. میهن کاکتوس

هورمون ریشه زایی بیشتر در گیاهانی که به سختی ریشه می‌دهند مانند گل رز یا برخی از گونه‌های خاص کاکتوس‌ها، گل بنفشه آفریقایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، ولی بهتر است برای تسریع در ریشه زایی در هنگام قلمه زدن از آن استفاده شود.

در بین هورمون‌های گیاهی، نقش مثبت اکسین ها بر روی شکل گیری ریشه در قلمه‌ها اثبات شده است. معمولاً پودرهای تجاری با نام هورمون‌های ریشه زایی وجود دارد که توسط کارخانه‌های مختلف ساخته شده‌اند و برای مصرف این مواد می‌بایست به دستورالعمل کارخانه مربوطه مراجعه کرد اما اغلب به شکل پودر هستند و کافی است که ته قلمه‌ها را در درون پودر بزنیم تا این پودر به ته قلمه بچسبد.

اما گاهی نیز می‌بایست ابتدا محلول هورمون را به شکل رقیق یا غلیظ تهیه کرد. معمولاً در محلول رقیق ۲٫۵ سانتیمتر از ته قلمه‌ها به مدت ۲۴ ساعت در محلول قرار می‌گیرد. روش تهیه محلول رقیق هورمون نیز معمولاً به این صورت است که ۱۰۰ میلی گرم از این ماده را در حدود ۱۰ میلی لیتر الکل حل می‌کنند و سپس تا حدی آب اضافه می‌کنند که حجم کل به حدود یک لیتر برسد. محلول غلیظ نیز وجود دارد که ته قلمه‌ها فقط به مدت ۵ ثانیه در محلول فرو می‌رود برای تهیه این گونه از محلول‌ها نیز معمولاً ۴۰۰ میلی‌گرم از ماده هورمون ابتدا در ۱۰۰ میلی لیتر الکل حل می‌شود و سپس تا حدی آب اضافه می‌شود که حجم کل به حدود یک لیتر برسد. توجه کنید روش‌های یاد شده کلی و عمومی هستند و برای یک مارک تجاری خاص حتماً می‌بایست به دستورالعمل کارخانه توجه کرد به طور کل قلمه درختان چوبی و سخت ریشه زا به غلظت بیشتر و قلمه گیاهان گوشتی، علفی و سهل ریشه زا به غلظت کمتری از این مواد نیاز دارند.

به کار گیری هورمون‌های رشد می‌بایست با دقت انجام شود زیرا استفاده بیش از اندازه از این مواد می‌تواند از رشد برگ‌ها و جوانه‌ها و در نهایت رشد مناسب گیاه جلوگیری کند.

نویسنده: خانم رشیدی

منبع:میهن کاکتوس

کپی برداری بدون ذکر منبع ممنوع میباشد.

مقالات مشابه:

مشاهده همه مقالات

62 دیدگاه برای “هورمون ریشه زایی چیست؟

  1. علی گفته:

    پودر بچه میتونه یک بستر برای همراهی پودر ریشه زایی باشه. پودر ریشه زایی اسمش ایندول بوتریک اسید هست که بهش میگن iba
    این ترکیب ریشه دهی قلمه ها را افزایش میدهد. اما اگر به میزان زیاد استفاده شود آنها را خراب میکند و از بین میبرد چون از هورمون تهیه شده است.
    مقالاتی که روی ریشه زایی هستن اینطور نوشتن که میتونیم درصدی از پودر ریشه زایی (iba) را داخل پودر بچه استفاده کنیم. مثلا اگر خواستین مثلا ترکیب ۰٫۲ و ۰٫۴ و ۰٫۶ و ۰٫۸ و ۱ و ۱٫۲ گرم پودر ریشه زایی را داخل ۱۰۰ گرم پودر بچه بریزید و حسابی مخلوط کنید و استفاده کنید.ترکیباتی ۰٫۲ و ۰٫۴ برای گیاهان با ساقه علفی مناسب هستن و ترکیبات ۰٫۶ و ۰٫۸ برای گیاهان نیمه علی مناست هستن و ترکیب ۱ و ۱٫۲ بای گیاهان با ساقه چوبی مناسب هست. بهتره که شرایط ریشه زنی هم فراهم بشه. مثلا بعد از اینکه از پودر ریشه زایی استفاده شد برگهای اضافه قلمه حذف شود و روی گلدان را با یک پلاستیک بپوشانید و فضای گلخانه ای درست کنید تا زودتر ریشه زنی استفاق بیفته. گلخانه های گل رز همینطوری ریشه دار میکنند. اونها IBA میخرن و داخل اتانول حل میکنند. سپس انتهای قلمه ها را برای حداکثر دو دقیقه توی محلول میگذارن و در درمیارن و داخل بستر کشت میگذارند. بهتره بستر کوکوپیت و پرلیت باشه تا زود تر ریشه بزنه.

  2. سجاد گفته:

    سلام وقتتون بخیر
    من ته قلنه شعمدونیم رو به عسل آغشته کردم و بعدش توی دارچین زدمش و روی تمام عسل ها رو با دارچین پر کردم به عنوان هورمون ریشه زایی…
    آیا این ترکیب واقعا برای ریشه زایی خوبه؟

  3. AsterCactus گفته:

    سلام

    برای ترکیب خاک بستر کشت میشه یه مقدار دارچین به عنوان ضد عفونی کننده و ریشه زایه طبیعی استفاده کرد ( در کنار قارچکش )

    و بعدش تویه بستر کشت میشه به پیت ماس یکم خاکستر و محلول جوش شیرین اضافه کرد؟ چون استریاس و لوفوفرا خاک قلیایی رو فکر کنم ترجیح میدن و خاک و دارو و . . . همه اسیدی ان!

    اینارو در صورتیکه میگم که از سفال هم تو ترکیب استفاده کرده باشیم.
    اگر امکاناتش بود قضیه خاک بستر کشت قلیایی و ترکیبات طبیعی رو یه روشنی بندازید، ممنون ?❤

    • کارشناس 1 گفته:

      سلام، برای بستر کشت بهتر هست با محلول قارچ کش ضدعفونی کنیدودارچین وسایر مواد نریزید چون جوانه ها ضعیف هستند واحتمال ازبین رفتنشون زیاد هست پس بهتر هست چیز دیگری داخل خاک بستر ترکیب نکنید،برای قلیایی کردن خاک میتونید از سفال خرد شده یا لیکا استفاده کنید، ولی در اوایل جوانه زنی، بذرها به هیچ موادی نیاز ندارند بستر پیت ماس باشه کافی هست.

  4. نگارستانی گفته:

    سلام من هورمون آینده‌ها ۳ بپذیریم اسید دارم که بصورت پودر هست ، دستورالعملی هم ندیدم ، آیا باید بصورت پودر استفاده کنم یا محلول ؟ برای ریشه زایی

    • کارشناس 2 گفته:

      سلام، معمولا بصورت پودر مصرف میشه که انتهای قلمه به پودر آغشته شده وکشت میشه،در مورد محلول هورمون ریشه زایی بصورت مایع میشه که با اب ترکیب میشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *